kizzuvatna vikipedi

Kizzuvatna

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Kizzuwatna sayfasından yönlendirildi)

Anadolu tarihi

Bronz Çağı

Troya I-VIII yak. İ.Ö. 3000 - İ.Ö. 700

Hattiler yak. İ.Ö. 2500 - İ.Ö. 2000/1700

Akadlar yak. İ.Ö. 2400 - İ.Ö. 2150

Luvi Krallığı / Luviler yak. İ.Ö. 2300 - İ.Ö. 1400

Asurlar ticari koloniler yak. İ.Ö. 1950 - İ.Ö. 1750

Akalar Krallığı (münakaşalı) yak. İ.Ö. 1700 - İ.Ö. 1300

Kizzuvatna Krallığı yak. İ.Ö. 1650 - İ.Ö. 1450

Hititler yak. İ.Ö. 1680 - İ.Ö. 1220

Eski Krallık

Orta Krallık

Yeni Hitit Devleti

Likya / Likyalılar yak. İ.Ö. 1450 - İ.Ö. 350

İyonya Gizli Anlaşması yak. İ.Ö. 1300 - İ.Ö. 700

Neo-Hitit Kralları yak. İ.Ö. 1200 - İ.Ö. 800

Frigya / Frigler yak. İ.Ö. 1200 - İ.Ö. 700

Karya / Karyalılar yak. İ.Ö. 1150 - İ.Ö. 547

Urartu yak. İ.Ö. 859 - İ.Ö. 595 / 585

Demir Çağı' dan Klasik Antik dönem'e

Lidya / Lidyalılar yak. İ.Ö. 685 - İ.Ö. 547

Persler'in Ahameniş İmparatorluğu yak. İ.Ö. 559 - İ.Ö. 331

Büyük İskender İmparatorluğu İ.Ö. 334 - İ.Ö. 301

Selevkos İmparatorluğu İ.Ö. 305 - İ.Ö. 64

Pontus Hükümdarlığı İ.Ö. 302 - İ.Ö. 64

Pergamon Krallığı-Attalos Hanedanı İ.Ö. 283 - İ.Ö. 133

Ermeni Krallığı-Artaksiad Hanedanlığı İ.Ö. 190 - İ.S. 428

Roma Cumhuriyeti İ.Ö. 133 - İ.Ö. 27

Roma İmparatorluğu İ.Ö. 27 - İ.S. 330

Orta çağlar

Bizans İmparatorluğu 330 - 1453

Anadolu Selçuklu Devleti 1077 - 1307

Klikya Ermeni Krallığı 1078 - 1375

Artuklu Beyliği 1101 - 1409

Trabzon İmparatorluğu 1204 - 1461

İznik İmparatorluğu 1204 - 1261

İlhanlılar 1256 - 1355

Osmanlı Devleti ve Türkiye

Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuşu 1299 - 1453

Osmanlı Devleti yükselme dönemi 1453 - 1683

Osmanlı Devleti duraklama dönemi 1683 - 1827

Osmanlı Devleti gerileme dönemi 1828 - 1908

Osmanlı Devleti dağılma dönemi 1908 - 1922

Türkiye 1922 - Günümüz

Bu şablonu:  gör   tartış   değiştir

Kizzuvatna Krallığı Çukurova bölgesinde hüküm sürmüş dinsel bir krallık olarak tarihteki yerini almıştır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Kizzuvatna döneminin başlarında Amarna mektuplarınıesas alarak hazırlanmış olan M.Ö. XIV. yüzyılın ilk yarısında Ortadoğu'daki siyasî durumun haritası.

Anadolu’daki Hitit yerleşkeleri arasında kalanKizzuvatna bölgesinin konumu (M.Ö. İkinci Bin yılında Anadolu’daki çeşitli yerleşim bölgeleri ve siyasi güçleri gösteren harita.)

M.Ö. 1400'lü yıllarda Hititkrallığı egemenliğine girmiş iç işlerinde bağımsız dini bu krallıktan kızlar Hitit krallarınca eş olarak alınmıştır. Hitit krallarının bu tercihinin sebebi bu dini gücü arkasına almaktır. M.Ö. II. bin yılında nüfus ağırlıklı olarak Luvi ve Hurrilerdenoluşmaktaydı.

Antik Hitit kaynaklarında öğrenildiği kadarıyla Kilikya bölgesinde bilinen ilk siyasi varlık başkenti Kummani etrafında oluşan ülke Kizzuvatna(Adanya) idi. önce ". Hitit Eski Krallık döneminde, görünüşe göre ikinci bir vasal devlet iken, M.Ö. 1500 yılında Hititlerin düşüşe geçtiği dönemde bağımsızlığını kazandı. İlk kralları Pariyauvatri'nin oğlu İşputahşu (c. M.Ö. 1530-1500) döneminde tam bağımsızlığına kavuştu. Bu dönemde komşuları olan Mitanni-Hurri, ve Hitit kralları ile yayılmacılık ile başa çıkmak için karşıklı bir antlaşma imzaladı (Telepinus, M.Ö. 1525 - 1500). Halefi olan Paddatishu devletin bağımsızlığını sürdürmeye devam etti. Ancak daha sonra Mitanni -Hurri koalisyon ile başa çıkamadıklarından Kral Pilliya döneminde Mitanni bölgesine ilhâk edilmeyi kabullenerek Mitanni krallığının himayesi altında yaşamaya başladılar. M.Ö. 1460'de kralları olan Pilliya, İdrima ve Alalaḫ antik kentleri ile ittifak oluşturarak Mitanni kralı Barattarna himayesine girdiler.

Başkenti Kummanni, Comana ya da Komona olarak geçmektedir. Kizzuvatna önceleri kendi başına bir krallıkken M.Ö. 1400 yıllarında tamamen Hitit İmparatorluğu’na bağlanmıştır.

Bibliyografya ve kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

• G. M. Beckman, Hittite Diplomatic Texts, GM Beckman, (Hitit Diplomatik Metinleri) , Atlanta, 1996 ( içinde );
• A. Götze, Kizzuwatna and the problem of Hittite geography (Kizzuvatna ve Hitit coğrafya Sorunu) , New Haven, 1940;
• V. Haas, Hurritische und aus luwische Riten Kizzuwatna , Kevelaer, 1974 ( içinde );
• E. John S. ve AM Dinçol Durugönül (ed.), La Cilicie : espaces et pouvoirs locaux (2ème millénaire av. J. -C. - IVe siècle ap. J. -C.), Actes de la Table ronde internationale d’Istanbul, (Kilikia: Yerel alanlarda ve (2 nd binyıl J.-C. -. IV inci yy J.-C..) İstanbul, 2-5 Uluslararası Yuvarlak Masa Bildirileri), 2-5 Kasım 1999, Paris, 2001;
• J. Freu, Histoire du Mitanni, (Mitanni tarihçesi) , Paris, 2003;
• JL Miller, Studies in the Origins, Development and Interpretation of the Kizzuwatna Rituals, (Kizzuvatna Ritüellerinin başlangıç, gelişme ve yorumlanması alanında yapılan çalışmalar) , Wiesbaden, 2004. ( içinde )

M.Ö. 1460 yılında Kizzuatna kralı Pilliya ile Alalaḫkralı İdrima arasında yapılmış olan kaçak-köle antlaşmasının orjinal kil tableti. (Oda No: 54,British Müzesi, Londra)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

• Arzava
• Luvi dili